ساخته‌اى يا پوشيده‌اى و فرسوده كرده‌اى يا در راه خدا داده‌اى و نگه داشته‌اى . در اين حديث شريف ، نفى و إلّا شيوه قصر است . نوع قصر ، قصر حقيقى صفت بر موصوف است . تطبيق 2 اجراء و نمونه‌آورى 2 1 - قال اللّه تعالى : إِنَّمَا اللَّهُ إِلهٌ واحِدٌ « 1 » خداى برين فرمود : همانا « اللّه » خداى يگانه است . در اين آيهء شريفه ، قصر اضافى موصوف بر صفت ، به وسيله « إنّما » است . اين قصر ، به اعتبار حال مخاطب ، قصر إفراد است . 2 - قال تعالى : إِنْ حِسابُهُمْ إِلَّا عَلى رَبِّي لَوْ تَشْعُرُونَ « 2 » خداى و الا فرمود : نيست حساب آنان ، مگر بر پروردگار من اگر شعورتان را به كار گيريد . در اين آيهء كريمه ، قصر اضافى موصوف بر صفت ، به طريق نفى و استثناء پديد آمده است . اين قصر نيز قصر افراد است . 3 - قال تعالى : لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ « 3 » خداى برين فرمود : براى خداست ، آنچه در آسمانها و زمين وجود دارد . در اين آيهء مباركه ، قصر حقيقى صفت بر موصوف ، به جهت تقديم « للّه » تحقق پيدا كرده است . 4 - قال اللّه تعالى : إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا تَكْذِبُونَ « 4 » خداوند متعال فرمود : شما نيستيد مگر كسانى كه دروغ مىگوييد . در اين آيهء شريفه ، قصر اضافى موصوف بر صفت است و اين قصر ، با شيوهء نفى و استثناء تحقق يافته است و به اعتبار حال مخاطب ، قصر إفراد است . 5 - فإن كان فى لبس الفتى شرف له * فما السّيف إلّا غمده و الحمائل اگر شرف جوان در جامه اوست پس شمشير ، چيزى جز غلاف و بندهايش نيست . در اين شعر ، قصر اضافى موصوف بر صفت ، به وسيلهء نفى و استثناء تحقق يافته است . 6 - ليس اليتيم الذّى قد مات والده * بل اليتيم يتيم العلم و الأدب يتيم ، آن نيست كه پدرش مرده است بل يتيم كسى است كه از دانش و ادب بىبهره است .

--> ( 1 ) . نساء ، 171 . ( 2 ) . شعرا ، 113 . ( 3 ) . بقره ، 284 . ( 4 ) . يس ، 15 .